Vrijwilliger Mary weet als voormalig mantelzorger hoeveel een uurtje tijd voor bewoners betekent

"Zo, ik denk dat ik 'm hier gewoon neerzet", zegt de bijna 95-jarige Gre, terwijl ze haar rollator naar de rand van het bospad duwt. De toon is gezet: met flinke pas wandelt ze verder. Vrijwilliger Mary stelt lachend voor om de rollator toch maar mee te nemen. Samen lopen de dames een rondje, waarna Mary Gre naar de huiskamer brengt voor het avondeten. "Daag, tot de volgende keer!", zwaait Gre met een grote glimlach.

"Daar doe je het toch voor", zegt Mary. Eens per twee weken zoekt ze Gre op. "Ik weet eigenlijk nog steeds niet of ze me herkent. Maar ik drink een kop koffie met haar en ze duikt meteen de kast in voor een roze koek. 'Ik weet niet hoe die in de kast komen', zegt ze dan altijd." Gre praat graag over haar leven en haar kinderen. De ene keer blijft Mary een uurtje bij haar zitten, de andere keer gaan ze samen naar buiten. 

Mary kent Atlantlocatie Het Immendaal niet alleen als vrijwilliger. In 2019 zocht ze een plek voor haar man, die dementie had. Thuis deed ze bijna alles zelf, met wat hulp bij het douchen. Daarnaast ging haar man een paar dagen per week naar dagbesteding. "Je groeit erin mee", vertelt Mary. Tot zijn wereld steeds kleiner werd en de zorg te zwaar. Bij Het Immendaal voelde het meteen goed. Ook toen haar man bij Atlant woonde, kwam Mary elke dag. Ze wilde hem graag zelf blijven douchen. "Maar op een gegeven moment zag ik in dat het niet meer ging. Toen hebben de zorgmedewerkers het overgenomen en dat was ook goed. Het loslaten ging echt stap voor stap.”

Een paar maanden na het overlijden van haar man belde de EVV'er met de vraag of Mary vrijwilliger wilde worden. "Daar hoefde ik niet lang over na te denken, hoor!", zegt ze met een glimlach. Haar ervaring als naaste neemt ze mee. Door haar dagelijkse bezoekjes aan haar man weet ze hoeveel aandacht voor iemand betekent en dat niet iedere bewoner naasten heeft die vaak langskomen. Mary: "Dat mensen zich gezien voelen en bezig blijven, vind ik heel belangrijk. Het geeft voldoening om daaraan bij te dragen." 

Naast haar bezoekjes aan Gre helpt Mary eens per twee weken bij de activiteiten van Cisca, activiteitenbegeleider en coördinator vrijwilligers. Al vijf jaar zijn ze een vast duo. Cisca werkt zelf al 23 jaar bij Atlant. "Tijdens mijn stage in een verzorgingstehuis met ouderen dacht ik destijds: dit ga ik echt nooit doen", lacht ze. Toen ze na haar studie bij Atlant inviel tijdens een zwangerschapsverlof, was ze verkocht en bleek dit werk haar toch op het lijf geschreven te zijn. “Vooral het gevoel van samen vind ik prettig”, vertelt Cisca. “Met de zorgcollega’s, maar ook met de vrijwilligers. We vormen echt één team.”

Iedere ochtend en op werkdagen bijna iedere middag is er iets te doen in de activiteitenruimte: muziek, geheugentraining met spreekwoorden of vragen over vroeger. Maar ook beweegspelletjes, zoals balletjes gooien in een paraplu die op z'n kop aan het plafond hangt. "Het draait om het samen bezig zijn", zegt Cisca. Mary knikt: "Een bewoner zei laatst nog dat ze het zo fijn vindt om met z'n allen te zijn. Dat merk je tijdens zo’n middag, het is echt heel gezellig."

Vrijwilligers zijn tijdens de activiteiten een extra paar ogen en handen. "Als ik de tweede groep bewoners ophaal, is de eerste groep anders alweer aan de wandel", vertelt Cisca. "Ook denken vrijwilligers met je mee. Laatst gingen we wandelen en vroeg Mary welke bewoners niet zo veel bezoek krijgen. Juist die wilde ze meenemen. Dat is toch prachtig?" Mary haalt bewoners op van hun kamer, zet koffie en is er gewoon. "Het is prettig om te ondersteunen, zonder de hele verantwoording te hebben”, zegt ze.

Met de beweging ‘van zorg naar gewoon leven’ wil Atlant dat bewoners hun leven zoveel mogelijk blijven leiden zoals ze gewend waren, met eigen regie. Medewerkers nemen daarom niet automatisch dingen over, maar kijken eerst wat iemand zelf kan, samen met anderen of met hulpmiddelen en technologie. Waar nodig zetten zorgprofessionals hun expertise in. Ook naasten en vrijwilligers spelen een belangrijke rol: zij halen het gewone leven naar binnen. 

Zo wandelen Cisca en Mary regelmatig met een groepje bewoners door het bos naar Markenhof, de hoofdlocatie van Atlant. Daar strijken ze neer op het terras of in het restaurant. "Voor bewoners voelt dat echt als een uitje", vertelt Mary. "En ze zijn iedere keer verbaasd dat ze niet hoeven af te rekenen." Een andere vrijwilliger kijkt per bezoek voor welke bewoner hij iets kan betekenen. Toen hij laatst zag dat de maïs van het land werd gehaald, wist hij meteen wie hij mee zou nemen op de rolstoelfiets: een oud-boer die meestal niet naar de activiteiten wil, maar genoot van al die landbouwvoertuigen.

Veel bewoners hebben behoefte aan een-op-een aandacht. Zorgmedewerkers voorzien daarin, maar hun werk gaat ook gewoon door. Vrijwilligers hebben de ruimte om te blijven zitten. "Er is nauw contact tussen vrijwilligers en zorgcollega's", vertelt Cisca. "Zo weten we wie wanneer komt en krijgen alle bewoners de aandacht die ze nodig hebben en verdienen." 

Mary houdt haar vrijwilligerswerk bewust flexibel, zodat er ruimte blijft voor andere dingen. Bij Gre gaat ze langs wanneer het haar uitkomt. De activiteitenmiddag staat wel altijd in haar agenda. "Het is vrijwillig, maar niet vrijblijvend. Er zijn mensen die op me rekenen." 

Andere vrijwilligers pakken juist heel andere taken op. Ze werken in de moestuin en de tuinkas of ze koken in de huiskamer. "De geur van zelf gekookt eten is voor bewoners echt fantastisch", zegt Cisca. "Een van onze kookvrijwilligers zet na het eten zelfs nog even wat knopen aan kleding of neemt kleding mee naar huis om te verstellen. Iedere vrijwilliger hier doet echt wat bij hem of haar past.”